Naar de inhoud
Accountantsverklaringen

Samenstellen, beoordelen of controleren: het verschil

Het verschil tussen het samenstellen, beoordelen en controleren van een jaarrekening zit vooral in de verantwoordelijkheid van de accountant en de mate van zekerheid voor gebruikers. Een zwaardere opdracht vraagt meer controle-informatie, planning en budget. Kies daarom niet op naam of prijs, maar op de behoefte van de gebruiker.

Portret van Ahmed Boukachar

, registeraccountant en fiscalist2 min lezen · Laatst gecontroleerd op

Samenstellen: geen zekerheid

Bij een samenstellingsopdracht gebruikt de accountant deskundigheid op het gebied van verslaggeving om financiële informatie te helpen opstellen. Het bestuur blijft verantwoordelijk voor gegevens, keuzes en schattingen. De accountant geeft geen oordeel of assurance, maar moet wel alert zijn op informatie die materieel onjuist of misleidend lijkt. De opdracht valt onder Standaard 4410.

Beoordelen: beperkte zekerheid

Bij een beoordelingsopdracht verkrijgt de accountant beperkte zekerheid, voornamelijk via inlichtingen en cijferanalyses, en aanvullende werkzaamheden als daar aanleiding voor is. Het risico dat een materiële fout onontdekt blijft is groter dan bij een controle. Standaard 2400 is relevant voor een beoordeling van historische financiële overzichten.

Controleren: redelijke zekerheid

Bij een controle identificeert en beoordeelt de accountant risico's op materiële afwijkingen en verzamelt controle-informatie. Denk aan gegevensgerichte werkzaamheden, systeemgerichte werkzaamheden, externe bevestigingen en waarnemingen. De controleverklaring wordt volgens de relevante controlestandaarden, waaronder Standaard 700, opgesteld.

Hoeveel zekerheid geeft de verklaring?

  1. Samenstellingsverklaring Geen zekerheid over de cijfers · Standaard 4410
  2. Beoordelingsverklaring Beperkte zekerheid · Standaard 2400
  3. Controleverklaring Redelijke zekerheid · Nederlandse controlestandaarden

Meer zekerheid betekent meer onderzoek, en dus een hogere prijs.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Voor alle drie blijft het bestuur verantwoordelijk voor de financiële informatie. Naarmate de zekerheid toeneemt, moet het dossier sterker, de accountant onafhankelijker betrokken en de planning eerder geregeld zijn. Een controle kan bijvoorbeeld een voorraadwaarneming vereisen die niet maanden later kan worden ingehaald.

Keuzetabel in woorden

Wanneer past welke opdracht?

  • Samenstellen

    Professionele opstelling staat centraal en assurance is niet vereist.

  • Beoordelen

    Gebruikers verlangen beperkte zekerheid.

  • Controleren

    Er geldt een wettelijke plicht, of gebruikers eisen redelijke zekerheid.

  • 4400N

    Specifieke werkzaamheden en feitelijke uitkomsten zijn voldoende.

Voor alle vormen blijft het bestuur verantwoordelijk voor de financiële informatie. Naarmate de zekerheid toeneemt, moet het dossier sterker zijn en de planning eerder rond: een voorraadwaarneming kan niet maanden later worden ingehaald.

Samenstellen past wanneer professionele opstelling centraal staat en geen assurance is vereist. Beoordelen past wanneer gebruikers beperkte zekerheid verlangen. Controleren past bij wettelijke plicht of wanneer gebruikers redelijke zekerheid eisen. Een 4400N-opdracht is een vierde route als specifieke werkzaamheden en feitelijke uitkomsten voldoende zijn.

Bespreek met de vragende partij welk niveau zij accepteert. BKCHR kan de vraag vertalen naar een passende opdracht. Bekijk samenstellingsverklaring, beoordelingsverklaring en controleverklaring.

Veelgestelde vragen

Is een samenstellingsverklaring een keurmerk?

Nee. De accountant geeft geen zekerheid. De verklaring beschrijft de uitgevoerde samenstellingsopdracht.

Is beperkte zekerheid precies de helft van redelijke zekerheid?

Nee. De niveaus zijn niet in percentages uit te drukken. De aard en omvang van de werkzaamheden verschillen fundamenteel.

Kan een beoordeling later worden omgezet in een controle?

Soms, maar ontbrekende controle-informatie kan niet altijd achteraf worden verkregen. Stem het vereiste niveau vooraf af.

Verder lezen

Niet zeker welke verklaring nodig is?

Vertel wie erom vraagt en wat er in de uitvraag staat. Wij bepalen eerst welke opdracht past; dat voorkomt een te zware of verkeerde verklaring. Lees ook Samenstellingsverklaring. Richtprijzen staan op tarieven.

Gratis kennismaking · op werkdagen binnen 24 uur antwoord