Wtza: meldplicht, vergunningplicht en intern toezicht

De Wtza in drie verplichtingen

Meldplicht

Nieuwe zorg- en jeugdhulpaanbieders melden zich in beginsel vóór de start

Vergunningplicht

Sinds 1 januari 2025 in beginsel voor alle zorgaanbieders die onder de reikwijdte vallen

Intern toezicht

Verplicht boven een grens die afhangt van het soort zorg en de setting

Bij alle drie geldt: tenzij een wettelijke uitzondering van toepassing is.

Meldplicht

Nieuwe zorg- en jeugdhulpaanbieders moeten zich in beginsel vóór de start melden, tenzij een uitzondering geldt. De melding helpt toezichthouders risico's vroeg te zien en maakt aanbieders bewust van kwaliteitseisen. Controleer bij een wijziging van rechtsvorm, activiteiten of samenwerking of een nieuwe melding of wijziging nodig is.

Vergunningplicht

Sinds 1 januari 2025 geldt de vergunningplicht in beginsel voor alle zorgaanbieders die onder de reikwijdte vallen, tenzij een wettelijke uitzondering van toepassing is. Bestaande aanbieders die door de uitbreiding vergunningplichtig werden, konden onder voorwaarden een vergunning van rechtswege krijgen. “Van rechtswege” betekent niet dat de organisatie niets meer hoeft te doen: wijzigingen kunnen meldingsplichtig zijn en de vergunningvoorwaarden blijven gelden.

De vergunning ziet onder meer op transparante zeggenschap, een ordelijke bedrijfsvoering en uitsluitingsgronden. Laat de statuten, feitelijke governance en registraties met elkaar aansluiten.

Wanneer is intern toezicht verplicht?

De grens hangt af van soort zorg en setting. Sinds 1 juli 2025 is de grens voor een belangrijke groep extramurale aanbieders verhoogd van 25 naar meer dan 50 zorgverleners. Voor instellingen met verblijf, medisch-specialistische zorg, persoonlijke verzorging, begeleiding of verpleging kan intern toezicht al vanaf meer dan 10 zorgverleners verplicht zijn. Er bestaan uitzonderingen en bijzondere telregels; beoordeel de situatie op basis van de actuele wettelijke route.

Intern toezicht is meer dan het benoemen van drie personen. Statuten of reglementen moeten bevoegdheden, onafhankelijkheid, informatievoorziening, belangenconflicten en benoeming goed regelen. Het toezichthoudend orgaan moet vervolgens aantoonbaar functioneren.

Twee grenzen, afhankelijk van het soort zorg

• Meer dan 10 zorgverleners

  Voor instellingen met verblijf, medisch-specialistische zorg, persoonlijke verzorging, begeleiding of verpleging kan intern toezicht al vanaf deze omvang verplicht zijn.

• Meer dan 50 zorgverleners

  Voor een belangrijke groep extramurale aanbieders. Deze grens is sinds 1 juli 2025 verhoogd van 25 naar meer dan 50.

Er bestaan uitzonderingen en bijzondere telregels. Beoordeel de situatie op basis van de actuele wettelijke route.

Samenhang met jaarverantwoording

Wtza en jaarverantwoording zijn verschillende regimes, maar raken dezelfde basis: rechtsvorm, activiteiten, governance en financiële transparantie. Een wijziging die gevolgen heeft voor de vergunning of het toezicht kan ook de jaarverantwoordingscategorie veranderen. Neem Wtza daarom op in de jaarlijkse compliancekalender.

Jaarlijkse Wtza-check

• Kloppen handelsnamen, vestigingen, AGB- en Handelsregistergegevens?
• Zijn nieuwe zorgactiviteiten of samenwerkingen beoordeeld?
• Is de vergunning nog passend bij de feitelijke situatie?
• Is de grens voor intern toezicht opnieuw berekend?
• Zijn statuten, reglementen en feitelijke werkwijze in lijn?
• Zijn tegenstrijdige belangen en nevenfuncties vastgelegd?
• Sluit de openbare jaarverantwoording aan op governance-informatie?

Wilt u de financiële gevolgen van uw Wtza-positie combineren met de jaarverantwoording? Bekijk zorgaanbieders en juridisch advies.